Op het eerste oog lijken ze op elkaar en ja, ze hebben alle drie een bubbel, maar de verschillen tussen champagne, cava en prosecco zijn aanzienlijk. Deze mousserende wijnen komen niet alleen uit een ander land, ook het productieproces en de gebruikte druif zijn anders. Lees hier wat de verschillen tussen champagne, cava en prosecco zijn.

Overeenkomsten tussen champagne, cava en prosecco

De belangrijkste overeenkomst tussen champagne, cava en prosecco is dat ze allemaal onder de noemer mousserende wijn (wijn met koolzuurgas) vallen. De grootste overeenkomsten: zowel champagne als cava als prosecco is gemaakt van druiven én je kan met allemaal ideaal proosten. Daar blijft het dan ook bij, verder is er nog weinig wat deze drie bubbels met elkaar gemeen hebben. 

Land van herkomst

Eén van de meest kenmerkende verschillen tussen champagne, cava en prosecco is het land van herkomst. Champagne komt altijd uit Frankrijk (specifieker: uit de streek Champagne). Sterker nog: alleen mousserende wijn gemaakt in de champagnestreek mag ‘champagne’ genoemd worden. Franse mousserende wijn die niet in de champagnestreek is gemaakt, noemen we crémant. Cava vindt haar oorsprong in Spanje. Meestal komt cava uit het Catalaanse wijngebied Penedès, maar cava is (anders dan champagne) niet streekgebonden. Prosecco komt uit Italië en wordt gemaakt in de regio Veneto. 

Productieproces

Een tweede verschil tussen champagne, cava en prosecco is de manier waarop het gemaakt wordt. Champagne wordt gemaakt volgens wettelijk erkende regels: de méthode traditionnelle (voorheen méthode champenoise). Hierbij vindt de gisting van de wijn plaats in de fles. 

Het productieproces van cava (método tradicional) lijkt op die van champagne. De tweede gisting vindt namelijk ook in de fles plaats. Het verschil zit ‘m in het rijpingsproces: een fles cava rijpt minstens negen maanden, terwijl een fles champagne minstens vijftien maanden moet rijpen (non-vintage) voordat we een glaasje kunnen inschenken. 

Prosecco kent een ander productieproces. De betere prosecco wordt gemaakt volgens de méthode Charmat. Hierbij wordt de basiswijn gemaakt door vergisting in een open tank, waarna de tweede gisting plaatsvindt in een gesloten druktank. De tweede gisting vindt dus niet in de fles plaats. De bereidingsmethode van prosecco is minder arbeidsintensief en dat zie je terug op het prijskaartje. Een andere (goedkopere) methode om prosecco te maken, is door vlak voor de botteling koolzuurgas te injecteren in stille wijn. 

Druiven

Een ander verschil tussen champagne, cava en prosecco zijn de druiven. Champagne mag gemaakt worden van zeven verschillende druivenrassen. Daarvan worden er drie het meest gebruikt: chardonnay, pinot noir en meunier. Cava wordt van oudsher gemaakt van drie inheemse druivenrassen: macabeo, xarel-lo en parellada. Prosecco wordt gemaakt van de Italiaanse druivensoort glera. 

Smaak

Er bestaan grote verschillen in smaak tussen champagne, cava en prosecco. Smaken verschillen, maar over het algemeen kan gezegd worden dat de smaak van champagne verfijnder en complexer is dan die van cava en prosecco. Dat heeft onder meer te maken met de langere rijpingstijd en het klimaat in de champagnestreek. Zo zorgt het klimaat en de kalkrijke bodem voor druiven met een frisse en fruitige smaak met florale tonen. De secundaire aroma’s, die ontstaan door de langere rijpingstijd, voegen tonen van bijvoorbeeld gist of noten toe. In sommige gevallen heeft een champagne zelfs aardse tonen. 

De druiven die gebruikt worden voor cava groeien in een ander klimaat, waardoor cava minder zuren heeft dan een champagne en daarom milder van smaak is. Vaak proef je kruidige tonen die een cava wat hartiger doet smaken. Ook cava kun je droog of zoet drinken: van brut (heel droog) tot dulce (heel zoet).

Prosecco fermenteert (meestal) in een tank en dat heeft invloed op de smaak. Door deze methode heeft prosecco vaak niet de ‘gist-aroma’s’ die zo kenmerkend zijn voor champagne en cava die volgens de méthode traditionelle zijn gemaakt. Prosecco is schuimig, fris, fruitig, jong en iets zoeter dan cava of champagne. 

Prijs

Eerlijk is eerlijk: voor champagne moet je het diepste in de buidel tasten, maar dat heeft een goede reden. Het productieproces van champagne is tijdrovend en arbeidsintensief. Zo is het bijvoorbeeld niet toegestaan (wettelijk bepaald) om de druiven machinaal te plukken. Het oogsten gebeurt dus met de hand. Daarnaast zijn de druiven schaars, aangezien er een wettelijke begrenzing geldt van het potentiële areaal. Daarom zijn de druiven die gebruikt worden voor champagne hoger in prijs. Champagnedruiven zijn tien keer duurder dan bijvoorbeeld de druiven die voor cava worden gebruikt. Dit alles vertaalt zich terug in de prijs van champagne. Cava is goedkoper dan champagne, maar duurder dan prosecco. Voor een fles prosecco betaal je het minst. Het maken van prosecco is namelijk veel minder tijdrovend en arbeidsintensief dan het maken van champagne of cava. 

Meer lezen over champagne?

Wist je dat Napoleon een grote rol speelt in de geschiedenis van champagne? Zo viel de eerste uitgifte van de Moët Impérial cuvée samen met de honderdste geboortedag van Napoleon Bonaparte. Lees hier meer over de geschiedenis van champagne.