Zoveel smaken als er bubbels zijn! Het aanbod aan champagne is enorm, maar wat is het verschil? Iedere champagne wordt ingedeeld op basis suikergehalte, druifsoort en eventueel het oogstjaar. Over smaak valt niet te twisten, maar één ding is zeker: voor iedereen is er een geschikte champagne. Hieronder hebben we de verschillen op een rij gezet.

Wat maakt het verschil?

We maken een onderscheid tussen verschillende soorten champagne op basis van:

  • Suikergehalte
  • Druivenrassen 
  • Jaargang 

Het suikergehalte

De hoeveelheid suiker bepaalt niet alleen de zoetheid, maar ook het type champagne. Champagne rijpt in de fles op gist. Dit moet verwijderd worden (dégorgement), waardoor er een deel champagne verloren gaat. Het verlies wordt gecompenseerd met liqueur de dosage, een mengsel van wijn, suiker en geselecteerde gisten. Hiermee wordt de wijn op smaak gemaakt.

Op champagneflessen kunnen een aantal termen opduiken om aan te tonen wat je uiteindelijk in je glas zult proeven. Vooral de term brut zie je vaak terugkomen en dat heeft alles te maken met de hoeveelheid suiker die in de bubbelwijn zit. Een overzicht van droog naar zoet: 

Brut nature champagne bevat 0 tot 3 gram suiker per liter. Ook wel bekend als de droogste champagne. Leuk weetje: dit betekent dat er geen suikers in zitten, dit zijn natuurlijke resterende suikers.

Extra brut champagne bevat 0 tot 6 gram suiker per liter. Twee mooie voorbeelden: Moët & Chandon Grand Vintage 2012 en Veuve Clicquot Extra Brut.

Brut champagne bevat 0 tot 12 gram suiker per liter. Zo’n 85% van alle champagnes die op de markt wordt gebracht, is brut champagne. Een brut champagne is droog en bevat een vleugje zoetigheid, zoals R de Ruinart en Moët Impérial.

Extra sec bevat 12 tot 17 gram suiker per liter.

Sec champagne: bevat 17 tot 32 gram suiker per liter. Sec champagne is aan de zoete kant. Een voorbeeld van sec champagne is Veuve Clicquot Sec, de naam zegt het al.

Demi-sec champagne: bevat 32 tot 50 gram suiker per liter. Nog zoeter dan sec champagne is demi-sec champagne. Demi-sec betekent letterlijk vertaald ‘half-droog’, hoewel deze champagne door het hoge suikergehalte eerder zoet dan half-droog smaakt. Bijvoorbeeld de ultieme zomerchampagne, Moët Ice Impérial!

Doux champagne: bevat meer dan 50 gram suiker per liter en is dan ook de zoetste champagne. Veuve Clicquot Rich is de zoetste champagne van het huis en daarom een ‘doux’.

Druivenrassen in champagne

De meeste champagnes worden gemaakt van een blend (assemblage) van chardonnay-, pinot noir- en meunier-druiven. Chardonnay zorgt voor frisheid, finesse en mineraliteit, pinot noir zorgt voor body en houdbaarheid en meunier zorgt voor fruitigheid en souplesse. 

  • Chardonnay. De chardonnay-druif speelt de absolute hoofdrol in champagne. Ongeveer 45% van de wijngaarden is beplant met de chardonnay-druif. Deze groene druif wordt gekenmerkt door de delicate aroma’s met bloemachtige, citrusachtige en soms ook minerale noten. De druif wordt veelal geblend met de pinot noir ofwel meunier-druiven, maar er is ook een uitzondering. Zo bestaat een blanc de blancs champagne voor 100% uit chardonnay-druiven. Een blanc de blancs kent een wat hogere zuurgraad wat zorgt voor een friszure smaak en strakkere stijl. Ruinart Blanc de Blancs, een champagne van het oudste champagnehuis ter wereld, is een goed voorbeeld van een blanc des blancs champagne.
Pinot noir druif
  • Pinot noirDe blauwe pinot noir-druif is fris, maar krachtig van smaak en heeft een stevige structuur. Samen met de aromatische intensiteit van de chardonnay-druif en het voluptueuze, fruitige karakter van de meunier vormt de pinot noir het perfecte trio voor een champagne. De pinot noir kan ook gebruikt worden zonder blend. Zo creëer je een blanc de noirs. Een blanc de noirs bestaat voor 100% uit blauwe druiven. Zoals de naam al doet vermoeden, is deze champagnevariant een Franse benaming voor witte wijn gemaakt van blauwe druiven.
Pinot noir druif
  • MeunierSamen met pinot noir en chardonnay vormt meunier de basis van een champagne. De meunier-druif is ook een blauwe druif en sterk vertegenwoordigd in de champagnestreek. De druif wordt gebruikt om de wijn fruitiger te maken en wordt beschouwd als de zoete component van champagne. Ook met de meunier-druif kun je een blanc de noirs creëren.

Champagne met of zonder jaartal

Het gros van de champagnes op de markt heeft geen jaartal. Deze wijnen horen kraakvers te zijn en horen dus ook tijdens het jaar na de botteling gedronken te worden. Champagne zonder jaartal noemen we ook wel champagne sans millésime of non-vintage champagne. De reden hiervoor is dat champagnemakers de smaak door de jaren heen zo constant mogelijk willen houden. Om dat te bereiken worden wijnen van verschillende jaargangen gemengd. 

Champagne mét jaartal noemen we ook wel champagne millésime of vintage champagne. Een millésime (Frans voor jaartal) wordt gemaakt van druiven uit hetzelfde oogstjaar. Hierdoor is het karakter van een vintage champagne nooit hetzelfde. Het jaartal verwijst dus naar het oogstjaar waarin de druiven geplukt zijn. Een millésime is per definitie brut en wordt ten minste drie jaar in de kelder bewaard om te rijpen. 

Kelderschatten: prestige champagne

Prestige champagnes zijn de ‘signature’-champagnes van een champagnehuis, ofwel de pareltjes uit de kelder. Prestige champagnes worden alleen in de beste oogstjaren gemaakt en zijn dus per definitie vintage. Een goed voorbeeld van een prestige champagne is Dom Pérignon, dit zijn enkel vintage champagnes en Moët & Chandon Grand Vintage. 

Cava en prosecco zijn geen champagne

Laten we tot slot nog iets heel belangrijks uit de wereld helpen: champagne is niet hetzelfde als prosecco of cava. Op het eerste oog lijken ze op elkaar en ja, ze hebben alle drie een bubbel, maar de verschillen zijn aanzienlijk. Lees hier alles over de verschillen tussen champagne, cava en prosecco

Meer lezen over champagne?

Wist je champagneflessen verkrijgbaar zijn in maar liefst veertien formaten? Van een piccolo tot een Midas, die veertig keer zo groot is als de standaardfles. Lees alles over de verschillende formaten champagneflessen